[WOWTIMES - VIETKINGS] Công ty TNHH MTV Nhiệt điện Uông Bí (1961 - 2024) - "Đứa con đầu lòng" của ngành công nghiệp Điện lực Việt Nam - Top 100 đơn vị trên 50 tuổi còn hoạt động tại Việt Nam 2024 (P.34)

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

Nhà máy Điện Uông Bí đã được khởi công xây dựng ngày 19/05/1961, nhân kỷ niệm 71 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đây là công trình nhiệt điện lớn nhất miền Bắc vào thập niên 60 thế kỷ XX. Sau 30 tháng lao động vất vả, ngày 26/11/1963, dòng điện đầu tiên của Tổ máy số 1 Nhà máy Điện Uông Bí đã sáng bừng, hòa chung vào lưới điện của miền Bắc XHCN.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng cùng các cấp lãnh đạo và chuyên gia Liên Xô trong Lễ khánh thành Nhà máy Điện Uông Bí

Ngày 18/1/1964, sau gần 3 năm khẩn trương xây dựng và lắp đặt thiết bị, với sự giúp đỡ tận tình của các chuyên gia Liên Xô, cùng với công sức của hơn 3.000 cán bộ và công nhân Việt Nam, Nhà máy đã hoàn thành xây dựng đợt 1 gồm: 2 lò, 2 tổ máy, công suất 24 MW. Năm 1965, Nhà máy hoàn thành xây dựng đợt 2, công suất 24 MW.

Ngày 6/8/1964, giặc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, nhà máy điện Uông Bí trở thành trọng điểm của máy bay Mỹ. Mồng một Tết năm 1965 Bác Hồ về thăm thị xã Uông Bí đã đến chúc tết cán bộ công nhân nhà máy điện. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện với công nhân xây dựng tại công trường Nhà máy điện Uông Bí

Ngày 15/12/1965, Nhà máy Nhiệt  điện Uông Bí phải hứng chịu trận ném bom đầu tiên của máy bay Mỹ. Nhà máy bước sang giai đoạn mới, vừa sản xuất, vừa chiến đấu bảo vệ dòng điện. Trong những năm chống Mỹ, 1.180 quả bom các loại của không lực Hoa Kỳ đã ném xuống địa bàn Nhà máy, làm cho  Nhà máy phải tiến hành 10 đợt phục hồi. CBCNV Nhà máy đã anh dũng trong sản xuất, quyết tâm bám lò, bám máy, đoàn kết chiến đấu chống lại những đợt ném bom hủy diệt của máy bay Mỹ, giữ vững tinh thần lao động sản xuất và chiến đấu. 8 CBCNV- Chiến sỹ tự vệ Nhà máy đã hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ.

Cán bộ nhân viên nhà máy điện Uông Bí những ngày đầu thành lập

Năm 1966, công trình “ống khói ngầm” (đưa ống khói nhà máy chìm dưới lòng sông để ngụy trang, tránh máy bay địch ném bom) ra đời và đã đi vào lịch sử như một sáng kiến đặc biệt, thể hiện nghị lực, ý chí kiên cường, bất khuất của tuổi trẻ - Công nhân điện Uông Bí. Công trình đã được Trung ương Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam biểu dương và lắp thành mô hình đưa sang triển lãm tại Matxcơva, giới thiệu sự sáng tạo của tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, được bạn bè quốc tế ca  ngợi và thán phục.
Từ 1964 - 1971, nhà máy đã đóng góp sản lượng điện lên tới  835.540.780 kWh cho miền Bắc XHCN, năm nào cũng vượt mức kế hoạch sản xuất điện. Từ 1973 - 1975, nhà máy thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là khôi phục và mở rộng, nâng cao hiệu quả sản xuất theo tinh thần Nghị quyết 22 của Trung ương Đảng.

Sau Đại thắng mùa Xuân 1975, Nhà máy điện Uông Bí đã hoàn thành việc mở rộng quy mô sản xuất đợt 3 (năm 1976) với công suất 50 MW và đợt 4 (năm 1977- 1980), công suất 55 MW. Tổng công suất của Nhà máy sau 4 đợt mở rộng  là 153 MW. Trong 10 năm từ 1976 - 1986,  nhà máy đã vượt qua nhiều khó khăn của thời kỳ kinh tế tập trung, quan liêu bao cấp, hoàn thành và đưa vào sử dụng nhiều công trình mới như: Đập tràn sông Uông, lò hơi số 1, tua-bin, máy phát số 1, băng tải 1 và 2, băng tải 3 và 4, Nhà cơ khí, Nhà che than khô, hệ thống đường sắt… 

Cuối thập niên 80 thế kỷ XX, với sự tham gia phát điện của một số Nhà máy điện công suất lớn như Nhiệt điện Phả Lại và Thủy điện Hòa Bình, miền Bắc bắt đầu xuất hiện tình trạng thừa điện. Trước tình hình đó, Bộ Năng lượng đã chỉ đạo: Nhiệt điện Uông Bí phải dừng lò. Đây là giai đoạn khó khăn nhất của Nhà máy. Đảng bộ Nhà máy và Ban Giám đốc đã sáng suốt chọn giải pháp: Tập trung vào công tác bảo quản máy móc thiết bị bằng phương pháp phòng mòn với vị thế  dự phòng, sẵn sàng phát điện khi đường dây 500 kV đã đóng điện. Cùng với sự phát triển của ngành Điện, từ năm 1994, Nhà máy đã phát điện trở lại, đạt sản lượng 650 triệu kWh/năm.

Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí trở thành một trong những nhà máy điện lớn nhất Việt Nam

Tiếp  đà phát triển, Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí thực hiện Dự án Uông Bí mở rộng 1, công suất 300 MW, sản lượng điện 1,8 tỷ kWh/năm. Dự án được khởi công năm 2002, đã hòa đồng bộ vào lưới điện quốc gia ngày 18/12/2006.

Tháng 3/2005, Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí đổi tên thành Công ty Nhiệt điện Uông Bí theo Quyết định số 15/2005/QĐ – BCN. 

Năm 2008, Công ty Nhiệt điện Uông Bí tiếp tục khởi công Dự án Uông Bí mở rộng 2, công suất 330 MW, mỗi năm hòa vào lưới điện quốc gia 2 tỷ kWh.

Theo Quyết định số 405/QĐ - EVN, ngày 30/6/2010 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Công ty chuyển sang mô hình Công ty TNHH MTV, tên gọi: Công ty TNHH MTV Nhiệt điện Uông Bí.

Công ty đã chuẩn bị nguồn lực sẵn có để sẵn sàng tiếp nhận Dự án Nhiệt điện Uông Bí mở rộng 2, công suất 330MW, được bàn giao thương mại năm 2013, nâng tổng công suất lên 630MW, đảm bảo cung ứng đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với khoảng 4 tỷ kWh/năm.

Năm 2020, công ty đã lắp đặt nâng cấp hoàn thiện Hệ thống quan trắc khí thải của Tổ máy 300MW, Tổ máy 330MW giám sát online truyền tín hiệu về Sở tài nguyên Môi trường tỉnh Quảng Ninh. Năm 2021, công ty đã lắp đặt xong bản điện tử hiển thị thông số môi trường tại cổng nhà máy để mọi người dân cùng tham gia giám sát; đồng thời, lắp đặt thêm 1 quạt chân không thu tro của Tổ máy S8. Năm 2022, công ty đã thay thế 3 quạt hút chân không thu tro của Tổ máy S7.