Vi rút corona ở Vũ Hán bắt nguồn từ dơi?

05-02-2020

RICHSVIETNAM.VN - Các nhà khoa học đã nói rằng một loại rắn có thể là nguồn gốc của coronavirus Vũ Hán. Tuy nhiên, các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm khác nói rằng thủ phạm cuối cùng có nhiều khả năng là dơi. Trong một bài báo xuất bản năm ngoái, các nhà khoa học của Viện Virus học Vũ Hán đã đưa ra một nhận xét sâu sắc trước đó: 'Người ta thường tin rằng CoVs dơi (coronaviruses) sẽ tái xuất hiện để gây ra dịch bệnh tiếp theo'.

Dơi được biết là loài động vật có vú biết bay mang nhiều loại virus nguy hiểm.

Tiến sĩ Peter Daszak, chủ tịch của EcoHealth Alliance, một tổ chức phi lợi nhuận về sức khỏe môi trường cho biết: 'Khi bạn nhìn vào trình tự di truyền của virut và bạn gắn nó với mọi coronavirus đã biết, họ hàng gần nhất là từ dơi'.

Giáo sư Guizhen Wu thuộc Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Trung Quốc cho biết trong một nghiên cứu do tạp chí y khoa Lancet công bố rằng dữ liệu họ có được cho đến nay phù hợp với virus được dơi lưu lại ban đầu.

Con dơi từ lâu đã được xem là một siêu ác nhân sinh học.

Động vật có vú có cánh là ổ chứa một số loại virus chết người khác nhau như Marburg, Nipah và Hendra, gây bệnh ở người và bùng phát ở Uganda, Malaysia, Bangladesh và Úc. Dơi được cho là vật chủ tự nhiên của virut Ebola, bệnh dại, SARS và MERS.

Thông thường, có một trung gian liên quan như trường hợp SARS năm 2003 - mèo cầy - và MERS, xuất hiện sau đó vào những năm 2000 và được mang đi bởi lạc đà.

Các nhà khoa học gọi những virus này là zoonotic vì chúng được truyền từ động vật sang người.

Trong trường hợp vi rút Nipah, có thể gây ra một loạt các triệu chứng bao gồm viêm não gây tử vong (viêm não), nhiễm trùng được truy nguyên từ nước ép làm từ nhựa cây chà là đã bị ô nhiễm bởi nước tiểu dơi hoặc nước bọt. Những con dơi đang đậu trên những cây nơi người dân địa phương dựng những cái vòi để thu thập nhựa cây ngon.

Các quan chức kiểm tra một cái giếng để bắt dơi tại Changaroth ở Kozhikode thuộc bang Kerala của Ấn Độ vào ngày 21 tháng 5 năm 2018, trong một đợt bùng phát của virus Nipah gây chết người chủ yếu là dơi ăn quả.

Thực tế loại coronavirus mới có liên quan đến dơi 'không có gì ngạc nhiên đối với các nhà virus học làm việc với virus dơi', Tiến sĩ Stathis Giotis, nhà virus học thuộc Khoa truyền nhiễm tại Đại học Hoàng gia Luân Đôn cho biết. 'Dơi được công nhận là nguồn tích trữ quan trọng đối với các virut mới nổi và tái phát virus ở những động vật có nguy cơ."

Giotis nói rằng rất có thể dơi móng ngựa Trung Quốc, một loài dơi phổ biến ở Trung Quốc, là nguyên nhân.

Tại sao dơi rất giỏi trong việc chứa chấp và phát tán virus?

Dơi là một nhóm đa dạng, với hơn 1.300 loài, chỉ đứng sau loài gặm nhấm trong nhóm động vật có vú cực kỳ đa dạng. Chúng rất đa dạng về địa lý, sống ở mọi châu lục ngoại trừ Nam Cực. So với động vật trên cạn, chúng có tuổi thọ cao hơn và tụ tập cùn hàng triệu con trong hang, có nghĩa là chúng có khả năng tiếp xúc với nhiều virus hơn và virus lưu hành dễ dàng giữa chúng.

Mặc dù dơi được biết là mang một số loại virus cao cấp, nhưng dường như chúng không phải chịu đựng bệt tật từ chúng - ngoại trừ bệnh dại.

Một giả thuyết cho rằng việc bay đã cho phép dơi tiến hóa các cơ chế bảo vệ chúng khỏi virus. Bay làm tăng sự trao đổi chất và nhiệt độ cơ thể của dơi - tương tự như sốt ở người và các động vật có vú khác - và các nhà khoa học cho biết điều này, trên quy mô tiến hóa, có thể tăng cường hệ thống miễn dịch của dơi và làm cho nó dễ chịu hơn với virus.

'Giả thuyết hiện tại của các nhà khoa học là hệ thống miễn dịch dơi đã được điều chỉnh qua nhiều thế kỷ tiến hóa do khả năng bay của chúng', Giotis nói.

Tất nhiên, dơi không phải là động vật duy nhất mang mầm bệnh tràn vào người. Bệnh dịch hạch được mang theo bởi loài gặm nhấm và HIV tràn ra từ tinh tinh.

Các nhà khoa học trong một bài báo năm 2017 đã phát hiện ra rằng dơi chứa virus nguy hiểm hơn các loài khác. Một nhóm các nhà khoa học bao gồm Daszak đã xem xét 188 loại virus gây bệnh đã biết và phát hiện ra rằng dơi có tỷ lệ 'cao hơn đáng kể' so với các loài động vật có vú khác.

Dơi thường đậu trên những hang động như thế này ở Nam Phi, nơi các nhà khoa học đang thử nghiệm dơi cho bệnh dại.

Virus tại Vũ Hán xuất phát từ dơi?

Các nhà khoa học ở Trung Quốc đã tích cực nghiên cứu loài dơi một cách cẩn thận vì cho rằng từ lâu chúng được cho là có khả năng trở thành điểm khởi đầu của đại dịch tiếp theo.

Trong một bài báo xuất bản năm ngoái, các nhà khoa học của Viện Virus học Vũ Hán đã đưa ra một nhận xét sâu sắc trước đó: 'Người ta thường tin rằng CoVs dơi (coronaviruses) sẽ tái xuất hiện để gây ra dịch bệnh tiếp theo', họ nói. 'Về vấn đề này, Trung Quốc là một điểm nóng có khả năng. Thách thức là dự đoán khi nào và ở đâu, để chúng tôi có thể cố gắng hết sức để ngăn chặn những đợt bùng phát như vậy.'

Daszak nói rằng các nhà khoa học đã tìm thấy khoảng 50 loại coronavirus liên quan đến SARS ở dơi trên khắp Trung Quốc và coronavirus SARS đã được tìm thấy ở những người ở tỉnh Vân Nam sống gần các hang động nơi tìm thấy virus ở dơi.

'Những virus này có nguy cơ cao gây ra đại dịch. Chúng có ở dơi, chúng ở khắp Đông Nam Á, mọi người tiếp xúc với chúng thường xuyên và chúng thực sự bị nhiễm bệnh', Daszak nói.

Vẫn còn quá sớm để nói chắc chắn liệu coronavirus Vũ Hán có nguồn gốc từ loài dơi hay không và liệu một trung gian có đóng vai trò hay không. Sự bùng phát ban đầu được bắt nguồn từ một chợ hải sản bán động vật sống ở Vũ Hán và các nhà khoa học đang nỗ lực để truy tìm nguồn gốc cả trong phòng thí nghiệm và thực địa.

Wu tại Trung tâm kiểm soát dịch bệnh Trung Quốc cho biết dữ liệu đang chỉ ra virus đi từ dơi sang một loài động vật hoang dã khác, sau đó đến người. Cô cho biết không có con dơi nào được bán hoặc tìm thấy ở chợ hải sản và vụ dịch này được báo cáo lần đầu tiên vào cuối tháng 12 khi hầu hết các loài dơi ở Vũ Hán đang ngủ đông.

'Có những báo cáo ban đầu, mặc dù đã được tranh luận, rằng virus đã được phát hiện ở cả dơi và rắn và các chủng ở cả dơi và rắn giống nhau và với các chủng từ trường hợp người', Paul Hunter, giáo sư y khoa Tại Đại học East Anglia, nói với Trung tâm truyền thông khoa học ở London.


Benjamin Kang - RICHSVIETNAM.VN | CNN


 

Rich VN 33
Rich VN 32
Rich VN 19
Rich VN 20
Rich VN 21
Rich VN 22
Rich VN 23
Rich VN 24
Rich VN 25
Rich VN 26